Marie Antoinette van Oostenrijk is een van de bekendste historische figuren uit de 18e eeuw. Ze werd koningin van Frankrijk door haar huwelijk met koning Lodewijk XVI en staat symbool voor de pracht, maar ook de val van het Franse koningshuis. Minder bekend is echter haar leven als moeder. Wie waren de kinderen van Marie Antoinette van Oostenrijk, en wat gebeurde er met hen tijdens en na de Franse Revolutie? In dit artikel lees je het complete verhaal van haar gezin — een verhaal vol liefde, verlies en historische tragiek.
Een koningin met een moederhart
Marie Antoinette werd in 1755 geboren als aartshertogin van Oostenrijk en trouwde in 1770 met de Franse kroonprins, de latere koning Lodewijk XVI. Hoewel hun huwelijk aanvankelijk politiek was, groeide er tussen hen een hechte band. Na enkele jaren zonder kinderen, kreeg het echtpaar uiteindelijk vier nakomelingen.
Marie Antoinette hechtte veel waarde aan haar gezin en bracht veel tijd door met haar kinderen in het Petit Trianon, haar geliefde toevluchtsoord bij het paleis van Versailles. Daar probeerde ze, weg van het strenge hofleven, een eenvoudiger bestaan te leiden als echtgenote en moeder.
De vier kinderen van Marie Antoinette
Het koningspaar kreeg in totaal vier kinderen, waarvan slechts één de volwassen leeftijd bereikte. Hun levens geven een aangrijpend beeld van de kwetsbaarheid van het gezin tijdens de turbulente jaren van de Franse Revolutie.
Marie-Thérèse Charlotte de France (1778 – 1851)
Marie-Thérèse was de oudste dochter van het koningspaar en de enige van de vier kinderen die volwassen werd. Ze stond bekend als intelligent, serieus en erg gehecht aan haar moeder. Tijdens de Revolutie werd ze samen met haar ouders gevangengezet in de Temple-gevangenis.
Na de executie van haar ouders in 1793 bleef ze als jonge vrouw alleen over. Ze werd later vrijgelaten en leefde lange tijd in ballingschap, onder meer in Oostenrijk. In 1799 trouwde ze met haar neef, de hertog van Angoulême, maar kreeg geen kinderen. Marie-Thérèse werd vaak “de wees van de Tempel” genoemd, een bijnaam die haar leven lang bleef hangen.
Lodewijk Jozef Frans Xavier (1781 – 1789)
De tweede telg van het gezin, prins Lodewijk Jozef, was de eerste zoon van Marie Antoinette en Lodewijk XVI. Zijn geboorte werd met veel vreugde gevierd, omdat hij de troonopvolger was. Helaas kampte de jongen met gezondheidsproblemen en overleed hij op achtjarige leeftijd aan tuberculose. Zijn dood was een zware klap voor het koninklijk paar, dat hem met groot verdriet verloor.
Lodewijk Karel (1785 – 1795)
Na het overlijden van zijn oudere broer werd Lodewijk Karel de nieuwe dauphin, oftewel troonopvolger van Frankrijk. Hij werd door royalisten later aangeduid als “Lodewijk XVII”, hoewel hij nooit daadwerkelijk heeft geregeerd.
Tijdens de Franse Revolutie werd hij gevangen genomen samen met zijn familie. Na de executie van zijn ouders bleef hij opgesloten in erbarmelijke omstandigheden. Lodewijk Karel overleed op slechts tienjarige leeftijd in de Temple-gevangenis, waarschijnlijk aan ziekte en verwaarlozing. Zijn dood werd lang omgeven door mysterie, omdat geruchten de ronde deden dat hij mogelijk was ontsnapt.
Sophie Hélène Béatrix (1786 – 1787)
De jongste dochter, Sophie Hélène Béatrix, werd in 1786 geboren maar overleed al na elf maanden. Hoewel haar korte leven weinig sporen naliet in de geschiedenis, schreef Marie Antoinette in haar brieven dat het verlies van Sophie een blijvende leegte bij haar achterliet.
Een gezin getekend door de Revolutie
De Franse Revolutie maakte abrupt een einde aan het leven dat Marie Antoinette en haar gezin kenden. Waar ze ooit leefden in de pracht van Versailles, belandden ze in gevangenschap en werden ze geconfronteerd met angst, onzekerheid en verlies.
Marie Antoinette werd in 1793 onthoofd onder de guillotine, enkele maanden na de executie van haar man. Haar enige overlevende kind, Marie-Thérèse, moest daarna in ballingschap haar leven opnieuw opbouwen.
Het portret dat schilder Louise Élisabeth Vigée Le Brun in 1787 maakte van Marie Antoinette met haar kinderen, toont een moment van rust en liefde in een gezin dat later zo tragisch uiteenviel. Het schilderij hangt nu in het Louvre en geldt als een van de meest aangrijpende herinneringen aan de menselijke kant van de koningin.
De erfenis van een moeder
Hoewel Marie Antoinette in de geschiedenis vaak wordt herinnerd om haar weelderige levensstijl en de val van de monarchie, was ze ook een moeder die diepe verliezen kende. Haar vier kinderen — Marie-Thérèse, Lodewijk Jozef, Lodewijk Karel en Sophie — vertegenwoordigen het persoonlijke drama achter de politieke storm van die tijd.